建造者模式通过分离复杂对象的构建与表示,使同一构建过程可创建不同产品,适用于构造参数多、步骤繁琐的场景。

建造者模式(Builder Pattern)适用于创建复杂对象的场景,尤其是当构造函数参数过多、对象构建步骤繁琐或需要多种组合方式时。C++中通过将对象的构建过程与表示分离,使得同样的构建逻辑可以创建不同的表现形式。
什么是建造者模式
建造者模式属于创建型设计模式,它将一个复杂对象的构建过程分解为多个简单的步骤,并由“指挥者”(Director)控制流程,而具体实现由“建造者”(Builder)完成。这样客户端无需了解内部结构,就能一步步构造出完整对象。
核心角色包括:
- Builder:抽象接口,定义构建各个部件的方法
- ConcreteBuilder:具体实现类,实现Builder接口,提供不同版本的产品构造
- Product:最终要生成的复杂对象
- Director:调用Builder中的方法,按顺序执行构建步骤
基本实现结构
以下是一个典型示例:构建一台电脑(Computer),包含CPU、内存、硬盘等组件。
立即学习“C++免费学习笔记(深入)”;
#include#include // 产品类:计算机 class Computer { public: void setCPU(const std::string& cpu) { m_cpu = cpu; } void setMemory(const std::string& memory) { m_memory = memory; } void setStorage(const std::string& storage) { m_storage = storage; }
void show() const { std::cout zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn "Computer Configuration:\n"; std::cout zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn " CPU: " zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn m_cpu zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn '\n'; std::cout zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn " Memory: " zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn m_memory zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn '\n'; std::cout zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn " Storage: " zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn m_storage zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn '\n'; }private: std::string m_cpu; std::string m_memory; std::string m_storage; };
// 抽象建造者 class ComputerBuilder { public: virtual ~ComputerBuilder() = default; virtual void buildCPU() = 0; virtual void buildMemory() = 0; virtual void buildStorage() = 0; virtual Computer* getComputer() = 0; };
// 具体建造者 - 高性能电脑 class HighPerformanceComputerBuilder : public ComputerBuilder { public: HighPerformanceComputerBuilder() { m_computer = new Computer(); }
void buildCPU() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetCPU("Intel i9"); } void buildMemory() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetMemory("32GB DDR5"); } void buildStorage() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetStorage("1TB NVMe SSD"); } Computer* getComputer() override { return m_computer; }private: Computer* m_computer; };
// 具体建造者 - 普通办公电脑 class OfficeComputerBuilder : public ComputerBuilder { public: OfficeComputerBuilder() { m_computer = new Computer(); }
void buildCPU() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetCPU("Intel i5"); } void buildMemory() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetMemory("16GB DDR4"); } void buildStorage() override { m_computer-youjiankuohaophpcnsetStorage("512GB SATA SSD"); } Computer* getComputer() override { return m_computer; }private: Computer* m_computer; };
// 指挥者 class Director { public: explicit Director(ComputerBuilder* builder) : m_builder(builder) {}
void construct() { m_builder-youjiankuohaophpcnbuildCPU(); m_builder-youjiankuohaophpcnbuildMemory(); m_builder-youjiankuohaophpcnbuildStorage(); }private: ComputerBuilder* m_builder; };
使用示例
在main函数中演示如何使用建造者模式创建不同类型电脑。
int main() { // 创建高性能电脑 HighPerformanceComputerBuilder hpBuilder; Director director(&hpBuilder); director.construct(); Computer* hpPC = hpBuilder.getComputer(); hpPC->show();std::cout zuojiankuohaophpcnzuojiankuohaophpcn "\n"; // 创建办公电脑 OfficeComputerBuilder officeBuilder; Director director2(&officeBuilder); director2.construct(); Computer* officePC = officeBuilder.getComputer(); officePC-youjiankuohaophpcnshow(); // 注意:实际项目中应管理内存释放,例如使用智能指针 delete hpPC; delete officePC; return 0;}
输出结果:
Computer Configuration: CPU: Intel i9 Memory: 32GB DDR5 Storage: 1TB NVMe SSDComputer Configuration: CPU: Intel i5 Memory: 16GB DDR4 Storage: 512GB SATA SSD
优化建议与注意事项
虽然上述代码展示了建造者模式的基本结构,但在现代C++中可以进一步改进:
- 使用std::unique_ptr替代裸指针,避免手动delete
- Builder接口可返回引用支持链式调用(如 fluent interface)
- 若不需要Director,也可让客户端直接调用构建步骤
- 适用于配置项多、初始化逻辑复杂的类,比如UI组件、HTTP请求对象等
基本上就这些。建造者模式的关键在于解耦构建过程和产品本身,提高代码可维护性和扩展性,特别适合需要灵活定制对象的场合。










